Hipervantilasyon ve sığ su bayılması (Blackout)

[Toplam:0    Ortalama:0/5]
Hiperventilasyon ve Sığ Su Bayılması (Blackout)

sig-su-bayilmasi-blackoutEk teçhizatı bulunmayan bir cankurtaran, yalnızca kanındaki ve solunum yollarındaki ölü boşlukta bulunduğu kadar oksijen stoğuna sahiptir. Dalma süresini uzatmak için, kandaki oksijen miktarı (O2) daha çok ve derin nefes alıp verilerek etkin bir şekilde arttırılamaz. Normal şartlar altında hemoglobinin oksijen doyumu (hemoglobin : oksijen taşıyıcısı) yaklaşık olarak %98’dir.

Hiperventilasyon sırasında artan nefes alıp vermeyle kandaki karbondioksit (C02) miktarı azalır. Karbondioksit kan plazması içinde kimyasal yoldan karbonik asite (H2C03) dönüşür ve aort kemerindeki kemoreseptörler üzerinden beyindeki nefes ihtiyacını düzenler. Apnea süresi (bilinçli ve istemli olarak nefesin tutulması) mesafe dalışı bakımından performansı sınırlayan en önemli etkenlerden biridir. Apnea, yani nefes tutma süresi, büyük ölçüde ‘C02 kısmi basıncına’ bağlıdır (pC02, CO2 gazından kaynaklanan basınçtır). Arteriyel kandaki karbonik asit miktarı, en etkin nefes alma güdüsünü oluşturmaktadır.

Örneğin bedensel çalışmadan dolayı pCO2,’nin kanda yükselmesi halinde, solunum merkezi daha şiddetli bir şekilde uyarılır ve bundan dolayı solunum daha derin ve hızlı bir şekilde gerçekleşir. Böylece bir yandan çalışma esnasında meydana gelen oksijen eksikliği dengelenir, diğer yandan CO2’nin nefesle Verilmesiyle, karbonik asit düzeyinin normalleşmesi sağlanır. pco2’nin 60 mm Hg olması halinde, nefes alma zorunluluğu karşı konulamaz.

Bedensel aktivite neticesinde kaslarda CO2’nin çokça üretilmesi, kullanılabilecek hava hacminin oldukça az olması ve geri sevk edilecek olan CO2’nin yeterli ölçüde inceltilememesi halinde, arteriyel karbonik asit düzeyi (CO2 kısmi basınç) apnea şartlarında normal bir hareket değerinden oldukça hızlı birşekilde yükselir.

Serbest dalıcının, dalma denemesinden önce hiperventilasyon yapması halinde, belli bir süre gerektirdiğinden daha fazla, daha derin ve daha hızlı nefes alıp vermesi halinde, apnea süresi %40 kadar uzayabilir. Bu olay devam ederken, CO2 konsantrasyonunun düşmesi, solunum merkezinin tahrik edilmemesi veya yeterli ölçüde tahrik edilmemesi nedeniyle solunumun sığlaşmasına veya yavaşlamasına, hatta olağandışı durumlarda solunumtın durmasına neden olur. Burada dalgıç için tehlikeli bir durum söz konusudur. Ancak, uygun dalma süresinden sonra, solunum merkezi tekrar yavaşça yükselen pCO2 ile arteriyel kanda aktive edilir. Bu arada kas faaliyeti oksijenin kısmi basıncının büyük ölçüde azalmasına yol açar. Azalan oksijen miktarı da solunum tahrikinin de giderek azalmasına neden olur. Dalgıcın nefes alma ihtiyacı hissetmeden ve sudan çıkmadan, beyindeki oksijen yetersizliği nedeniyle bilincini kaybetmesi böylece açıklanabilir. Özetle CO2′ nin nefesle dışarıya verilmesiyle yalnızca solunum ihtiyacı ötelenmektedir.

Bunun neticesi oksijen yetersizliğinden dolayı bilinç kaybı olabilir. Oksijen yetersizliğinden kaynaklanan bilinç kaybı, suyun derinliğine bağlı olmayıp, yüzme havuzundaki dalış denemeleri sırasında da meydana gelebilir. Bu şekilde önceden herhangi bir belirtisi olamadan, “Sığ Su Bayılması” olarak adlandırılan durum meydana gelir.

Bunun neticesinde boğularak ölüm olabilir. Bir kişinin, yüzme havuzunda bayılması halinde derhal sudan çıkarılmalıdır. Suyun solunum yollarına sızma tehlikesi vardır! Yaşamsal bulguları kontrol edilerek taze hava verilir yani kişi tekrar canlandırılır.

Bayılma durumunda bilinç kaybı fark edilmeden meydana gelir, yani diğer bulgular örneğin nefes darlığı yoktur veya oldukça düşük bir çaba ile bastırılabilir. Esas olarak dalış yapan her kişi hiperventilasyonun oluşturabileceği tehlikelere açıktır. Aşağıdaki tabloda belirtilenler özellikle etki etmektedir:
Hiperventilasyon sırasında dalış yapan kişinin üzerinde oluşan etkiler

Hiperventilasyonun önceki süresi;

Vegetatif regülasyon merkezinin mevcut labilitesi (özellikle gençlerde) korkak ve sinirli kişilerde görülür). Bu kişilerde, karbonik asit miktarını“ düşüren bilinçsiz ve sürekli hiperventiiasyon sık sık tespit edilmektedir;
Tiroid bezlerinin fazla işlemesi, hormonlar ateş, ilaçlar vs

 

Paylaş

Post Author: Cankurtaran Türkiye

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir